Trong kỷ nguyên số, khi Trí tuệ Nhân tạo (AI) đang dần định hình lại mọi lĩnh vực và Blockchain trở thành xương sống của nền kinh tế phi tập trung, một dự án đã xuất hiện để kết hợp hai công nghệ đột phá này: Bittensor. Không chỉ là một đồng tiền điện tử, Bittensor (với token TAO) đang xây dựng một mạng lưới trí tuệ nhân tạo ngang hàng (P2P). Hãy cùng Tiền ảo 24h tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Bittensor là gì?
Bittensor là một giao thức mã nguồn mở (open-source protocol) được thiết kế để tạo ra một mạng lưới học máy phi tập trung (Decentralized Machine Learning Network). Về bản chất, nó hoạt động như một thị trường toàn cầu, nơi các mô hình Trí tuệ Nhân tạo (AI) được khuyến khích để cạnh tranh và cộng tác với nhau.
Mục tiêu chính của Bittensor là biến đổi trí tuệ nhân tạo từ một tài nguyên độc quyền thành một hàng hóa phi tập trung, dễ tiếp cận. Bằng cách sử dụng công nghệ blockchain, mạng lưới này thưởng cho những người tham gia (miners) đã đóng góp những mô hình AI hữu ích và có giá trị nhất vào kho trí tuệ tổng hợp của mạng. Token gốc của dự án là TAO.
Mục tiêu phát triển của Bittensor:
- Dân chủ hóa AI: Phá vỡ sự độc quyền của các tập đoàn công nghệ lớn, cho phép bất kỳ ai cũng có thể đóng góp và hưởng lợi từ việc phát triển AI.
- Thị trường Trí tuệ Phi tập trung: Xây dựng một nền tảng mở, nơi các mô hình AI có thể cạnh tranh, cộng tác và được thưởng công bằng (thông qua token TAO) dựa trên giá trị và tính hữu ích mà chúng đóng góp.
- Tạo ra Trí tuệ Tổng hợp: Kết nối các mô hình học máy trên toàn cầu để chúng học hỏi lẫn nhau, tạo ra một kho kiến thức chung mạnh mẽ và tối ưu hơn.
Xem thêm: Toàn cảnh dự án DeFi Pulse Index mới nhất 2026
Cơ chế hoạt động của Bittensor
Subnet (Mạng con)
Subnet là các thị trường chuyên biệt trong mạng lưới Bittensor, tập trung vào một loại tác vụ cụ thể (ví dụ: tạo văn bản, lưu trữ dữ liệu). Mỗi Subnet duy trì một môi trường kinh tế khuyến khích sự cạnh tranh và cộng tác giữa hai vai trò chính:
- Subnet Miner: Là những đơn vị thực hiện các nhiệm vụ được chỉ định và gửi lại kết quả. Họ được thưởng $TAO tương xứng với chất lượng và độ hữu ích của công việc.
- Subnet Validator (Người xác thực): Đóng vai trò giám sát, đưa ra các nhiệm vụ và đánh giá chất lượng đầu ra của Miner. Validator đảm bảo mạng lưới luôn cải thiện và nhận phần thưởng khi hoàn thành nhiệm vụ này.
Cấu trúc Subnet thúc đẩy một cuộc đua liên tục: Miner nỗ lực cung cấp kết quả tốt nhất, còn Validator giám sát và thúc đẩy sự tiến bộ của trí tuệ tập thể.
Cơ Chế Đồng Thuận Yuma
Cơ chế đồng thuận Yuma là một biến thể của Delegated Proof of Stake (DPoS) độc quyền. Cơ chế này cho phép người nắm giữ token $TAO ủy quyền (Stake) token của họ cho các Validator tin cậy, giúp duy trì tính bảo mật và toàn vẹn của blockchain.
Quan trọng hơn, Yuma được dùng để phân phối phần thưởng trong từng Subnet, dựa trên hiệu suất đã được Validator đánh giá. Phần thưởng này được tính toán và phân bổ sau mỗi 12 giây theo tỷ lệ sau:
- 18% cho Chủ sở hữu Subnet (Subnet Owner)
- 41% cho Người xác thực (Validator)
- 41% cho Máy đào (Miner)
Hệ sinh thái của Bittensor
Các sản phẩm của Bittensor được thể hiện qua các Subnet (Mạng con) chuyên biệt, mỗi Subnet là một thị trường AI tự quản với nhiệm vụ cụ thể, tạo nên một danh mục trí tuệ phi tập trung đa dạng:
- Text Prompting Network (SN1): Đây là một trong những Subnet đầu tiên và cốt lõi, chuyên cung cấp các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) để tạo và trả lời văn bản, đóng vai trò như các mô hình chatbot hoặc trợ lý viết lách cao cấp.
- Image Generation/Vision (SN2): Subnet này tập trung vào các tác vụ liên quan đến thị giác máy tính, bao gồm khả năng tạo sinh hình ảnh (Image Generation) và phân tích hình ảnh theo yêu cầu.
- Data Mining (SN4): Nhiệm vụ của Subnet này là thu thập, xử lý và chuẩn hóa các tập dữ liệu AI chất lượng cao, cung cấp nguồn dữ liệu quan trọng cho việc đào tạo các mô hình khác trong mạng lưới.
- Taoshi (Proprietary Trading Network) (SN8): Đây là một Subnet chuyên biệt về lĩnh vực tài chính, cung cấp các mô hình AI để phân tích dữ liệu thị trường và đưa ra các chiến lược giao dịch tiền điện tử.
- Gradients (SN56): Subnet này đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ đào tạo các mô hình học máy một cách phi tập trung, giúp cải tiến chất lượng của các mô hình AI chung trong hệ sinh thái.
- Chutes (Serverless Compute) (SN64): Chutes cung cấp dịch vụ tính toán AI không máy chủ (Serverless AI), giúp các nhà phát triển triển khai và chạy mô hình của họ một cách linh hoạt, nhanh chóng và tiết kiệm chi phí.
Đội ngũ phát triển và các nhà đầu tư lớn
Đội ngũ phát triển
Đội ngũ phát triển (Team) của Bittensor được tạo thành từ các chuyên gia có kinh nghiệm trong lĩnh vực Trí tuệ Nhân tạo (AI) và công nghệ Blockchain, tập trung vào việc hiện thực hóa tầm nhìn về AI phi tập trung:
- Jacob Robert Steeves (Founder): Là người sáng lập dự án, chịu trách nhiệm định hướng chiến lược và tầm nhìn tổng thể của Bittensor.
- Ala Shaabana (Co-Founder): Là đồng sáng lập, đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng và phát triển nền tảng ngay từ những ngày đầu.
- Garrett Oetken (CTO – Giám đốc Công nghệ): Đảm nhận vai trò kỹ thuật cốt lõi, giám sát việc phát triển kiến trúc blockchain và các Subnet của mạng lưới.
- Paul Swaim (Chief Information Officer – Giám đốc Thông tin): Chịu trách nhiệm về mặt thông tin và chiến lược dữ liệu trong hoạt động của dự án.
Đội ngũ này đã được xác minh (Verified) và đang dẫn dắt Bittensor trở thành một trong những dự án tiên phong kết hợp AI và Web3.
Các nhà đầu tư lớn
Bittensor đã thu hút được sự quan tâm và ủng hộ tài chính từ nhiều quỹ đầu tư mạo hiểm (Venture Capital) và tổ chức lớn trong ngành công nghiệp tiền mã hóa. Sự tham gia của các nhà đầu tư này không chỉ cung cấp nguồn vốn mà còn xác nhận tiềm năng đột phá của mô hình AI phi tập trung mà Bittensor đang xây dựng.
Các nhà đầu tư lớn và đối tác nổi bật của Bittensor bao gồm:
- Polychain Capital: Một trong những quỹ đầu tư hàng đầu trong không gian crypto, đóng vai trò quan trọng trong việc ươm tạo (incubate) dự án Bittensor ngay từ năm 2019 và nắm giữ một lượng lớn token $TAO.
- Digital Currency Group (DCG): Tập đoàn mẹ của nhiều công ty crypto lớn (như Grayscale), đã thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ đối với dự án. Thậm chí, Grayscale còn ra mắt Grayscale Bittensor Trust để cung cấp cơ hội đầu tư tổ chức vào $TAO.
- Dao5: Quỹ đầu tư mạo hiểm này cũng là một trong những đơn vị hỗ trợ hệ sinh thái Bittensor từ sớm.
- Các tổ chức khác: Một số quỹ lớn khác như FirstMark Capital và GSR cũng nằm trong danh sách các đối tác và nhà đầu tư chiến lược của dự án.
Xem thêm: Beam là gì? Khám phá công nghệ và token của dự án
Token của Bittensor là gì?
Thông tin cơ bản về TAO
- Tên Token: Bittensor
- Ký hiệu: TAO
- Blockchain Cốt lõi: Bittensor
- Tiêu chuẩn Token (wTAO): ERC-20
- Tổng cung tối đa: 21,000,000 TAO
- Cung lưu hành: 10,34 Triệu TAO
- Loại Token: Governance & Utility Token (Token Quản trị & Tiện ích)
TAO là token tiện ích và token quản trị gốc của mạng lưới Bittensor, đóng vai trò là xương sống kinh tế, đại diện cho quyền sở hữu và quyền truy cập vào Trí tuệ Nhân tạo phi tập trung của nền tảng. Chức năng chính của $TAO là duy trì vòng lặp kinh tế tự duy trì: Thứ nhất, nó được sử dụng như tiền tệ để người dùng thanh toán cho việc sử dụng các dịch vụ AI chất lượng cao được cung cấp bởi các Subnet.
Thứ hai, $TAO là phần thưởng được phân phối liên tục cho các Miner (người cung cấp mô hình AI) và Validator (người đánh giá chất lượng) đã đóng góp giá trị thực cho mạng lưới, qua đó khuyến khích sự cạnh tranh và cải tiến. Cuối cùng, thông qua cơ chế đồng thuận Yuma, TAO còn được dùng để bảo mật mạng lưới bằng cách cho phép người nắm giữ ủy quyền ($stake$) token của mình, đảm bảo tính toàn vẹn và an toàn cho blockchain.
Phân bổ TAO Token
Cơ chế phân bổ của TAO được xây dựng theo mô hình giảm phát giống hệt Bitcoin, nhằm đảm bảo sự khan hiếm và công bằng cho cộng đồng. Tổng cung tối đa của TAO được giới hạn ở mức 21,000,000 token. Token được phát hành thông qua cơ chế “khai thác công bằng”, với khoảng 7.000 TAO được phát hành mỗi 24 giờ.
Quan trọng hơn, TAO áp dụng chính sách halving sau mỗi 10.500.000 khối, khiến tốc độ phát hành giảm dần theo thời gian cho đến khi đạt tổng cung tối đa. Lượng TAO được phát hành được phân phối công bằng cho các Subnet, sau đó được chia cho các Miner và Validator dựa trên chất lượng và giá trị họ đóng góp, hoàn toàn không có việc bán trước hay phân bổ riêng biệt cho đội ngũ sáng lập, củng cố tính phi tập trung và minh bạch của dự án.
Lịch phát hành TAO Token
Lịch phát hành token TAO tuân theo mô hình giảm phát tương tự như Bitcoin, với tổng cung giới hạn ở mức 21 triệu TAO. Biểu đồ cho thấy lượng token lưu hành đã tăng nhanh trong giai đoạn khởi đầu (trước 2026) nhằm khuyến khích sự tham gia mạnh mẽ vào mạng lưới.
Sau mốc này, tốc độ phát hành chậm lại đáng kể do cơ chế Halving (giảm một nửa phần thưởng sau mỗi 4 năm), khiến đường cong phát hành dần bão hòa. Mục tiêu của lịch trình này là đảm bảo nguồn cung tăng trưởng chậm và ổn định trong dài hạn, duy trì tính khan hiếm và thúc đẩy sự ổn định kinh tế cho mạng lưới AI phi tập trung của Bittensor.
Roadmap
- 2021 – 2023: Giai đoạn Khởi động & Xây dựng Mạng lưới Lõi: Triển khai mạng lưới Bittensor Lõi (mainnet) và token TAO. Tập trung vào việc phát triển cơ chế đồng thuận Yuma và thiết lập khuôn khổ cho các Subnet đầu tiên (như Text Prompting SN1). Mục tiêu là chứng minh tính khả thi của mô hình AI phi tập trung.
- 2023 – 2024: Giai đoạn Mở rộng Subnet & Đa dạng hóa Ứng dụng: Mở rộng và nâng cấp hệ thống Subnet để hỗ trợ nhiều loại hình AI phức tạp hơn (từ tạo văn bản, hình ảnh đến phân tích dữ liệu). Tập trung vào việc cải thiện hiệu suất, tốc độ giao dịch (tps) và khả năng tương tác (interoperability) giữa các Subnet.
- 2024 – Hiện tại: Giai đoạn Tối ưu hóa & Tập trung vào Tiện ích: Nâng cao vai trò của TAO trong hệ sinh thái, bao gồm tối ưu hóa cơ chế staking và phân bổ phần thưởng. Khám phá và tích hợp các ứng dụng AI của Bittensor vào các lĩnh vực thực tế (như DeFi, Web2/Web3 API). Định vị Bittensor trở thành giải pháp cung cấp trí tuệ nhân tạo phi tập trung hàng đầu.
- Tầm nhìn Tương lai (Dài hạn): Tập trung vào khả năng quản trị phi tập trung hoàn toàn (on-chain governance). Hướng tới việc tạo ra một Trí tuệ Nhân tạo Tổng hợp (General AI), nơi mạng lưới có thể tự học hỏi và tự cải tiến liên tục mà không cần sự can thiệp từ đội ngũ phát triển ban đầu.
Cập nhật giá TAO mới nhất hôm nay
Giá Bittensor (TAO) mới nhất hôm nay theo Coinmarketcap.
Có nên đầu tư TAO không?
Việc đầu tư vào TAO cần được cân nhắc kỹ lưỡng. Tiềm năng của Bittensor là rất lớn, khi nó kết hợp mô hình giảm phát của Bitcoin với sứ mệnh phi tập trung hóa ngành công nghiệp Trí tuệ Nhân tạo (AI) đang bị thống trị bởi các tập đoàn lớn. TAO là một dự án đi đầu trong lĩnh vực này và có thể mang lại lợi nhuận cao nếu thành công.
Tuy nhiên, rủi ro cũng không hề nhỏ do sự phức tạp về công nghệ và tính cạnh tranh gay gắt của thị trường AI. TAO được coi là một khoản đầu tư mang tính đầu cơ cao, phù hợp với những nhà đầu tư có tầm nhìn dài hạn và chấp nhận rủi ro lớn, tin tưởng vào sự giao thoa giữa AI và Web3. Luôn luôn tự nghiên cứu (DYOR) trước khi đưa ra quyết định tài chính.
Kết luận
Bittensor không chỉ là một dự án tiền điện tử thông thường mà là một thử nghiệm đột phá nhằm phi tập trung hóa Trí tuệ Nhân tạo bằng cách sử dụng công nghệ blockchain. Với mô hình Subnet độc đáo, Bittensor đã tạo ra một mạng lưới trí tuệ nhân tạo ngang hàng (P2P), nơi các mô hình AI có thể cộng tác và cạnh tranh để tạo ra một kho trí tuệ chung minh bạch và dân chủ.
Link đăng ký tài khoản các sàn giao dịch hàng đầu hiện nay: Binance/OKX/BingX/MEXC/Bybit/Bitget